Natuurlijke geluiden zoals die van water en vogels geven rust en gezondheid, in tegenstelling tot antropogene (mensgemaakte) geluiden. We zijn gevormd door de natuur en om deze (evolutionaire) reden zijn dit soort geluiden passend bij ons lichaam en welzijn. Het is een vrij open deur dat natuurlijke geluiden van vogels, insecten, stromend water van een beekje en de wind door de bomen ons beter laat voelen en gezonder maakt. Toch maken velen er niet (voldoende) tijd voor. De gevoelservaring in de natuur overtuigd, al kan bewijs uit een wetenschappelijk artikel daartoe een zetje geven. Lees verder wat natuurlijke geluiden kunnen doen voor uw rust en gezondheid.
Geluid is informatie
Via ons gehoorzintuig kunnen we geluiden uit de omgeving waarnemen afkomstig uit biologische bronnen (bijv. vogelgezang) en geofysische geluiden (bijv. wind en regen) of antropogene geluiden zoals weg- en luchtverkeer. Geluid is een bron van informatie voor zowel dieren in het wild, als mensen om te (over)leven. Informatie dat het zenuwstelsel interpreteert als veiligheid of gevaar.
Geluid en gevaar (stress)
Geluiden die verband hebben met gevaarlijke dieren en gevaar afkomstige uit onweer of auto’s verhogen automatisch onze alertheid via het sympathische zenuwstelsel en de hypothalamus-hypofyse-bijnieren stress-as. Dat is maar goed ook, want zonder enige mate van alertheid (stress), zullen we het in de natuur of het verkeer niet zo lang overleven. Via ons zenuwstelsel en hormonen zijn we in staat om adequaat te reageren op gevaar.
Lawaai en ecologische schade
De door mens geproduceerde lawaai veroorzaakt veranderingen in gedrag, fysiologie en fitheid bij dieren in het wild. Lawaai verstoort de signalen die dieren aan elkaar overgeven. Voor mensen draagt lawaai bij tot verschillende gezondheidsproblemen, waaronder gehoorverlies, hypertensie, hart- en vaatziekten en hoge mate van stress.
Gezondheidseffecten door natuurlijk geluid
Natuurlijke geluiden kunnen juist de door mens geproduceerd lawaai compenseren en aanwezigheid van natuurlijk geluid heeft aanzienlijke gevolgen voor de gezondheid:
- Verminderde fysieke pijn
- Betere mentale gezondheid, stemming en lagere stress
- Betere cognitieve prestaties
- Lagere hartslag
Illustratie uit onderzoek "A synthesis of health benefits of natural sounds and their distribution in national parks (2021)".
Hoe geluid ons gezonder maakt
Twee psychologische theorieën verklaren het mechanisme achter de herstellende effecten door blootstelling aan de natuur (inclusief geluid) en zijn sterk verbonden met evolutionaire processen. Beide theorieën kunnen prima naast elkaar bestaan.
De ‘Attention Restoration Theory’ zegt dat de natuur onbewuste en cognitieve processen beïnvloedt. Zo roept de natuur in tegenstelling tot een stedelijke omgeving geen continue gerichte aandacht op, dat daarmee belastend en uitputtend is. Naast dat een een natuurlijke omgeving dit niet vereist en daarmee niet uitput, roept het tegelijkertijd wel plezier en ontspanning op.
De ‘Stress Recovery Theory’ stelt dat de natuur kan worden ervaren als minder bedreigend en dus minder stressvol, wat leidt tot een para-sympathische reactie. Het para-sympathische zenuwstelsel is verbonden met rust en herstel.
We zijn geprogrammeerd om dingen te willen oplossen, bouwen, bedenken, et cetera. De natuur is volmaakt zoals die is dus hoeven we er niets mee. Wanneer we daar via geluid of andere zintuigen aan herinnerd worden, komen we weer van een staat van zijn in plaats van moeten. De ‘zijnstand’ is van essentieel belang bij herstel, genezing en gezondheid.
Welke geluiden zijn goed voor onze gezondheid
Watergeluiden hebben het grootste effect op gezondheid en een positief gevoel. Vogelgeluiden hebben het grootste effect op stress en ergernis. Natuurlijke geluiden zijn ook in staat om lawaai en onnatuurlijke geluiden te maskeren en verhelpt de negatieve en stressvolle gevolgen van lawaai. De reden dat water zo’n positief effect voor de mens geeft, heeft (evolutionair) verband met de cruciale rol van water in het proces van (over)leven, evenals dat het constante geluid van water, lawaai goed kan maskeren.
Illustratie en wetenschappelijke bron: (2021) "A synthesis of health benefits
of natural sounds and their distribution in national parks"
Hoe verder van de stippellijn af, hoe positiever het effect.
Conclusie
Natuurlijke geluiden kunnen helpen met het tot rust komen en herstellen. Het kan tevens lawaai maskeren. Erover lezen helpt nog niet zoveel, het gaat om ervaren.
